Tìm hiểu vai trò của thiết bị đo điện trở tiếp địa trong kiểm tra hệ thống nối đất và chống sét, các phương pháp đo và lưu ý khi thực hiện.
Trong các công trình nhà xưởng, tòa nhà và khu sản xuất, hệ thống điện, thiết bị điều khiển và các hạng mục PCCC cần được bảo vệ trước những nguy cơ liên quan đến sự cố điện và sét đánh.
Hệ thống tiếp địa tạo đường dẫn điện phù hợp xuống đất theo thiết kế, hỗ trợ bảo vệ con người và thiết bị trong các tình huống sự cố. Hệ thống chống sét có nhiệm vụ thu nhận và dẫn dòng sét theo tuyến được thiết kế, hạn chế nguy cơ gây hư hỏng công trình.
Sau thời gian sử dụng, hệ thống có thể bị ảnh hưởng bởi ăn mòn điện cực, lỏng mối nối, thay đổi điều kiện đất hoặc tác động từ hoạt động xây dựng.
Vì vậy, việc kiểm tra hệ thống tiếp địa và chống sét cần được thực hiện theo hồ sơ kỹ thuật và tiêu chuẩn áp dụng. Thiết bị đo điện trở là một trong những công cụ hỗ trợ quan trọng trong quá trình này.
.png)
Thiết bị đo điện trở tiếp địa là dụng cụ chuyên dụng dùng để đánh giá điện trở của hệ thống nối đất theo phương pháp đo tương ứng.
Kết quả thường được hiển thị bằng đơn vị ohm (Ω). Thông số này giúp kỹ thuật viên đánh giá tình trạng hệ thống tiếp địa và so sánh với giới hạn kỹ thuật được quy định trong thiết kế hoặc tiêu chuẩn áp dụng.
Một số thiết bị có thể hỗ trợ nhiều phương pháp đo, chẳng hạn:
Phương pháp đo ba cực hoặc bốn cực: Sử dụng các điện cực phụ để xác định điện trở nối đất theo sơ đồ đo phù hợp.
Phương pháp kẹp: Một số thiết bị hỗ trợ đo điện trở tiếp địa bằng phương pháp kẹp trong điều kiện hệ thống đáp ứng yêu cầu của phương pháp.
Đo điện trở suất đất: Một số dòng máy chuyên dụng có thể hỗ trợ đánh giá điện trở suất của đất nhằm phục vụ khảo sát và thiết kế hệ thống tiếp địa.
Không phải tất cả máy đo điện trở đều có đầy đủ các chức năng trên. Người sử dụng cần lựa chọn thiết bị theo mục đích đo và điều kiện thực tế.
>> Tham khảo các thiết bị hỗ trợ trong công tác phòng cháy chữa cháy được ứng dụng phổ biến hiện nay: https://imall.vn/thiet-bi-kiem-tra-he-thong-pccc
Điện cực tiếp địa
Điện cực tiếp địa là bộ phận tiếp xúc trực tiếp với đất để tạo kết nối điện theo thiết kế.
Cần kiểm tra hồ sơ vị trí lắp đặt, tình trạng kết nối và các dấu hiệu ăn mòn có thể quan sát hoặc đánh giá thông qua phương pháp kiểm tra chuyên môn.
Dây dẫn và mối nối tiếp địa
Dây dẫn có nhiệm vụ kết nối các bộ phận của hệ thống với điện cực tiếp địa. Các mối nối cần đảm bảo chắc chắn, không bị đứt gãy hoặc ăn mòn nghiêm trọng.
Đặc biệt, cần chú ý các điểm nối tại vị trí tiếp xúc với môi trường ẩm hoặc có nguy cơ oxy hóa.
Kim thu sét và dây dẫn sét
Đối với hệ thống chống sét trực tiếp, cần kiểm tra tình trạng kim thu sét, dây dẫn xuống và các điểm liên kết với hệ thống tiếp địa.
Việc kiểm tra giúp phát hiện hư hỏng cơ học, lỏng mối nối hoặc những thay đổi không phù hợp so với thiết kế ban đầu.
Liên kết đẳng thế
Hệ thống liên kết đẳng thế giúp hạn chế chênh lệch điện thế nguy hiểm giữa các bộ phận dẫn điện theo thiết kế.
Cần kiểm tra các điểm liên kết, dây dẫn và tình trạng kết nối tại những vị trí được quy định trong hồ sơ kỹ thuật.
Quy trình cụ thể phụ thuộc vào phương pháp đo và loại thiết bị sử dụng. Với phương pháp đo bằng điện cực phụ, có thể thực hiện theo các bước tổng quát sau:
Bước 1: Xác định vị trí và sơ đồ hệ thống
Nghiên cứu bản vẽ tiếp địa, xác định vị trí điện cực và các điểm kết nối cần kiểm tra.
Bước 2: Chuẩn bị thiết bị đo
Kiểm tra máy, dây đo, cọc phụ và phụ kiện. Đảm bảo thiết bị còn trong thời hạn hiệu chuẩn hoặc kiểm tra theo quy định quản lý.
Bước 3: Bố trí điện cực phụ
Lắp đặt các điện cực phụ theo sơ đồ và khoảng cách phù hợp với phương pháp đo, điều kiện mặt bằng và hướng dẫn của nhà sản xuất.
Bước 4: Tiến hành đo
Kết nối dây đo đúng vị trí, lựa chọn chế độ đo và thực hiện phép đo theo hướng dẫn. Người thực hiện cần tuân thủ các yêu cầu an toàn điện và không tự ý tháo rời hệ thống đang vận hành.
Bước 5: Đánh giá kết quả
Ghi nhận giá trị điện trở, điều kiện đo và phương pháp thực hiện. So sánh kết quả với giới hạn được quy định trong hồ sơ thiết kế và tiêu chuẩn áp dụng.
Bước 6: Lập báo cáo
Lưu trữ kết quả, vị trí đo, thời gian, thiết bị sử dụng và thông tin người thực hiện để phục vụ theo dõi các lần kiểm tra tiếp theo.
.png)
Kết quả đo điện trở tiếp địa có thể thay đổi do nhiều yếu tố:
Đặc tính của đất: Độ ẩm, thành phần đất, nhiệt độ và điều kiện môi trường có thể ảnh hưởng đến kết quả đo.
Vị trí điện cực phụ: Bố trí điện cực không phù hợp với phương pháp đo có thể làm giảm độ tin cậy của kết quả.
Tình trạng dây đo và kết nối: Dây dẫn bị hỏng, đầu nối lỏng hoặc tiếp xúc kém có thể gây sai lệch.
Cấu trúc hệ thống tiếp địa: Các hệ thống có nhiều nhánh hoặc liên kết với công trình khác có thể cần phương pháp đo chuyên biệt.
Thiết bị đo: Máy không phù hợp với phương pháp hoặc không được kiểm tra, hiệu chuẩn đúng yêu cầu có thể ảnh hưởng đến độ tin cậy của phép đo.
Khi lựa chọn thiết bị, cần xác định rõ mục đích đo là kiểm tra điện trở tiếp địa, đo điện trở suất đất hay đánh giá các mối nối liên quan.
Một số tiêu chí cần quan tâm gồm:
Dải đo và độ phân giải.
Phương pháp đo được hỗ trợ.
Số lượng cọc phụ và phụ kiện đi kèm.
Khả năng đo trong điều kiện thực tế tại công trình.
Khả năng lưu trữ dữ liệu.
Tình trạng hiệu chuẩn và tài liệu kỹ thuật.
Đối với đơn vị thi công, bảo trì hoặc kiểm tra hệ thống chống sét, nên lựa chọn thiết bị phù hợp với phương pháp đo thường xuyên sử dụng và yêu cầu báo cáo của công trình.
>> Xem thêm: Kiểm tra van, đường ống và phụ kiện trong hệ thống cấp nước chữa cháy
7. Kết luận
Kiểm tra hệ thống tiếp địa và chống sét là một phần quan trọng trong công tác bảo đảm an toàn điện tại nhà xưởng, tòa nhà và công trình công nghiệp.
Thiết bị đo điện trở tiếp địa giúp kỹ thuật viên đánh giá thông số của hệ thống theo phương pháp phù hợp, từ đó phát hiện những bất thường và đề xuất biện pháp xử lý. Để kết quả có độ tin cậy, cần lựa chọn thiết bị đúng chức năng, tuân thủ quy trình đo và đối chiếu với yêu cầu kỹ thuật áp dụng cho từng công trình.
